تست

تعاریف‌ و مفاهیم‌

• ماده‌۱- پرس‌های‌ قدرتی‌ (مکانیکی‌- هیدرولیکی‌-پرس‌بریک‌) POWER PRESS:دستگاهی با یک بستر ثابت که ضربه‌زن آن در قالب راهنما عمودی بالا و پایین می‌رود. برای برش، خم، فرم دادن و فشردن فلز به کار می‌رود. کار با دو قالب بالایی (سنبه) و پایینی (ماتریس) انجام می‌شود.شامل پرس بولدوزر، خمش گرم، غلتک، نورد و آهنگری نمی‌شود.
• ماده‌ ۲- پرس‌های‌ مکانیکی ( MEHANICAL METAL PRESS):دستگاهی که نیروی محرکه آن مکانیکی است و نیرو با کلاچ به میل‌لنگ می‌رسد.
• ماده‌ ۳- پرس‌های‌ هیدرولیکی‌:دستگاهی که نیرو با فشار روغن به ضربه‌زن (پلاتین) منتقل می‌شود.
• ماده‌ ۴- انواع‌ پرس‌های‌ قدرتی‌:از نظر:۱) شکل: « C » شکل‌ – دروازه‌ای‌ – افقی‌ 2) نیرو: مکانیکی‌ (ضربه‌ای‌) – هیدرولیکی‌
• ماده‌ ۵- اینترلاک‌ (پیوستگی‌ حفاظ‌ با راه‌اندازی‌) INTERLOCK:یعنی سیستم راه‌اندازی دستگاه با سیستم ایمنی آن در ارتباط باشد. مثال:۱) حفاظ دریچه‌ای که با حرکت پرس (برقی، هیدرولیکی یا مکانیکی) هماهنگ کار کند. ۲) چشم الکترونیکی روی پرس‌های هیدرولیکی یا مکانیکی (نوع کلاچ چرخش غیرکامل) که اگر دست رفت تو منطقه خطر، پرس را متوقف کند.
• ماده‌ ۶- ابزارهای‌ تغذیه‌ دستی‌ (انبرک‌ها):وسایلی برای گرفتن قطعه و گذاشتن در پرس، به شکل‌های گوناگون.
• ماده‌ ۷- بستر پرس‌:قسمت ثابت پایینی پرس که روی زمین یا فونداسیون قرار می‌گیرد. وزن دستگاه را تحمل می‌کند و در برابر نیروی پرس مقاومت می‌نماید.
• ماده‌ ۸- بیرون‌انداز (پران‌):مکانیزمی که قطعه تمام شده را از داخل قالب بالایی یا پایینی بیرون می‌زند.
• ماده‌ ۹- تنظیم‌ آرام‌ (جزء به‌ جزء) INCHING CONTROL:وسیله‌ای برای حرکت تکه‌تکه و آهسته پرس. فقط موقع بستن و تنظیم قالب به کار می‌رود و کلید آن باید روی تابلو برق در دسترس باشد.
• ماده‌ ۱۰- ترمز:وسیله‌ای برای متوقف کردن یا کنترل میل‌لنگ وقتی کلاچ عمل نمی‌کند. • اگر کلاچ چرخش کامل باشد: ترمز همیشه فعال است.• اگر کلاچ چرخش غیرکامل باشد: ترمز فقط موقع خلاص شدن کلاچ کار می‌کند.
• ماده‌ ۱۱- تک‌ ضرب ‌ SINGEL STROKE DIVICES:سیستم تک‌ضرب طوری طراحی شده که با هر فرمان، پرس فقط یک ضربه بزند؛ حتی اگر اپراتور دکمه را نگه دارد، میل‌لنگ بیش از یک دور نمی‌زند. این ویژگی در پرس‌های دستی، فرصت می‌دهد بین هر ضربه، قطعه را گذاشت یا برداشت.
• ماده‌ ۱۲- تغذیه‌:تغذیه یعنی قرار دادن قطعه در قالب و خارج کردن آن. سه نوع دارد: ۱) تغذیه‌ خودکاروسیله روی دستگاه بدون کمک کارگر این کار را می‌کند۲) تغذیه‌ نیمه‌ خودکاراپراتور با کمک یک وسیله کمکی (مثل سطح شیب‌دار، پلانگر، خشاب، قالب کشویی، دیسک چرخان یا قالب چرخشی) قطعه را در منطقه عمل قرار می‌دهد.۳) تغذیه‌ دستی‌خود اپراتور قطعه را داخل قالب می‌گذارد و برمی‌دارد
• ماده‌۱۳- چشم‌ الکترونیکی‌ (وسایل‌ حس‌ کننده‌) (Electro Sensitive Safety Devices):وسیله‌ای که میدان نوری ایجاد می‌کند. تا وقتی دست یا بدن در آن میدان باشد، پرس روشن نمی‌شود. اگر حین پایین آمدن ضربه‌زن دست قطع کند، فوراً می‌ایستد.فقط در پرس‌هایی کاربرد دارد که ضربه‌زن در هر نقطه قابل کنترل باشد (الکتروپنوماتیک یا اصطکاکی)؛ در پرس‌های کلاچ چرخش کامل ممنوع است.
• ماده‌ ۱۴- حفاظ‌ حصاری‌:حصاری که مانع ورود دست یا بدن به منطقه کار پرس می‌شود. سه نوع دارد: حفاظ‌های‌ حصاری‌ یا حفاظ‌های‌ منطقه‌ عمل‌ پرس‌ به‎سه‌ گروه‌ کلی‌ به‎شرح‌ زیر تقسیم‌ می‌شوند: ۱) حفاظ‌های‌ محصور دور قالب (‌ The ENCLOSURE GUARDS)به کفشک قالب و ورق‌گیر نصب می‌شود۲) حفاظ‌ حصاری‌ ثابت (‌ FIXED BARRIER GUARDS) به بدنه پرس متصل است و بخش کوچک جدا‌شونده دارد که با حرکت پرس اینترلاک۳) حفاظ‌ حصاری‌ قابل‌ تنظیم ‌ (Adjust Table Barrier Guards)برای هر قالب یا هر کار باید تنظیم جدید شود
• ماده‌ ۱۵- راه‌ اندازی‌ دودستی‌ Two Hands Tripping Devices:برای هر ضربه باید همزمان دو دکمه را با دو دست فشار داد. این کار باعث می‌شود هنگام پایین آمدن ضربه‌زن، دست‌ها بیرون منطقه خطر بمانند. می‌تواند برقی، بادی یا مکانیکی باشد.
• ماده‌ ۱۶- رکاب (پدال پائی):پدالی که با فشار پا، میل‌لنگ را به گردش درمی‌آورد.
• ماده‌ ۱۷- رگبار (مسلسل):حالتی که پرس بدون توقف، ضربات پیاپی می‌زند (کنترل ضربات با ترمز یا کلاچ انجام می‌شود).
• ماده‌ ۱۸- سلکتور فرمان پرس (انتخاب کننده نوع عملیات):این کلید روی تابلو، نوع کارکرد پرس را تعیین می‌کند. حالت‌های معمول: خاموش، تک‌ضرب، رگبار، راه‌اندازی دو دستی، پدال پایی و تنظیم آرام (Inch).
• ماده‌ ۱۹- ضربه کشوئی زن ( SLID-RAM):بخش متحرک اصلی پرس که قالب بالایی به آن بسته می‌شود. در پرس‌های دو عمله از دو قسمت تشکیل شده: قسمت خارجی قطعه را نگاه می‌دارد، قسمت داخلی عمل اصلی را انجام می‌دهد. در پرس هیدرولیک هم به بخش کشویی، ضربه‌زن می‌گویند.
• ماده‌ ۲۰- ضربه‌:به یک سیکل کامل رفت و برگشت ضربه‌زن، «ضربه» می‌گویند. بیشترین مسافتی که ضربه‌زن در این سیکل طی می‌کند، «کورس» نام دارد.
• ماده‌ ۲۱- ضربه‌ ناخواسته‌ (ضربه‌ تکراری‌) REPAT STROKE:در حالت تک‌ضرب، اگر کلاچ به موقع قطع نشود یا میل‌لنگ در نقطه بالا نایستد، ضربه اضافی می‌زند. همچنین اگر ترمز خراب باشد، میل‌لنگ از نقطه مرگ بالا عبور کرده و ضربه‌زن سقوط می‌کند (بیش‌دویدن).
• ماده‌ ۲۲- قالب‌ رد شده‌ از آستانه‌ معینی‌ Over Run Go Beyond (alimit) Die :قالب ابزاری است برای پرس یا شکل‌دادن مواد. از دو بخش تشکیل شده: بخش بالایی «سنبه» و بخش پایینی «ماتریس».
• ماده‌ ۲۳- قالب‌های‌ ایمن‌ ENCLOSED TOOLS:قالبی که در طراحی و ساخت آن نکات ایمنی رعایت شده، به طوری که هنگام کار با آن، منطقه خطری ایجاد نمی‌شود.
• ماده‌ ۲۴- کلاچ‌:کلاچ سیستمی است که نیرو را از فلایویل (چرخ طیار) به میل‌لنگ منتقل یا قطع می‌کند (مستقیم یا با چرخ‌دنده واسطه). دو نوع اصلی دارد: ۱) کلاچ‌ چرخش‌ کامل‌ Positive Clutch پس از درگیر شدن، تا وقتی میل‌لنگ یک دور کامل نزده و ضربه‌زن به نقطه بالا برنگشته، قابل قطع نیست. مثل کلاچ خار شعاعی، خار محوری، چند فکی. ۲) کلاچ‌ چرخش‌ غیرکامل‌ PART REVOLUTION CLUTCH می‌تواند قبل از اتمام یک دور کامل، نیرو را قطع کند. مثل کلاچ الکتروپنوماتیک و اصطکاکی.
• ماده‌ ۲۵- کنترل‌ پایی‌ (برقی‌ یا پنوماتیکی‌) FOOT CONTROL:سیستمی که با فشردن پدال پایی فرمان می‌دهد. فقط در پرس‌های با کلاچ چرخش غیرکامل کاربرد دارد.
• ماده‌ ۲۶- کفشک‌ قالب‌:صفحه یا بلوکی که سنبه‌گیر یا ماتریس‌گیر روی آن نصب می‌شود.
• ماده‌ ۲۷- میل‌ راهنما:میله‌ای که روی کفشک بالایی و پایینی قالب نصب شده و درون بوش طرف مقابل حرکت می‌کند. این میله باعث می‌شود نیمه بالایی و پایینی قالب همواره هم‌راستا باشند.
• ماده‌ ۲۸- میز نگاهدارنده‌ (قالب‌ بند) BOLESTER:صفحه‌ای برای بستن قالب که به ضربه‌زن (رام) یا بستر پرس متصل می‌شود. دارای شیارهای T شکل یا سوراخ‌های گرد است.
• ماده‌ ۲۹- نیروی‌ محرکه‌:مکانیزمی که باعث حرکت ضربه‌زن (میز متحرک) پرس می‌شود.

• ماده۳۰- جنس قطعات پرس باید هم بار و تنش را تحمل کند و هم کیفیت استاندارد داشته باشد. نتیجه آزمایش‌ها باید در حد قابل قبول باشد.
• ماده‌ ۳۱- عات ریخته‌گری پرس نباید هیچ حفره (مک)، تخلخل یا عیب دیگری داشته باشند، زیرا این عیوب در کار روی قطعه تأثیر منفی می‌گذارند.
• ماده‌ ۳۲- همه قسمت‌های متحرک (چرخ‌دنده، فلایویل، تسمه، فلکه) باید حفاظ مناسب داشته باشند. حفاظ طوری طراحی شود که اگر باز شود، دستگاه بلافاصله متوقف گردد
• ماده‌ ۳۳- لوحه‌ شناسایی‌ (نشانه‌گذاری‌) INDICATION:هر پرس باید یک لوحه شناسایی قابل رویت داشته باشد که روی بدنه نصب شده و شامل این اطلاعات باشد: ۱) نام‌ و علامت‌ کارخانه‌ سازنده‌. ۲) تاریخ‌ ساخت‌. ۳) شماره‌ تولید (سریال). ۴) ظرفیت‌ پرس‌ یا تناژ. ۵) تعداد ضربه‌ها در دقیقه‌. ۶) ابعاد میز پرس‌. ۷) وزن‌ پرس‌. ۸) طول‌ (ارتفاع حرکت ضربه‌زن‌) کورس‌ پرس‌ بر حسب‌ میلی‌متر. ۹) مقدار قابل تنظیم ضربه‌زن (کشویی) بر حسب میلی‌متر. ۱۰) حداکثر سرعت‌ فرود بر حسب‌ میلی‌متر بر ثانیه‌ برای‌ پرس‌های‌ هیدرولیک‌. ۱۱)مقدار فرود اجباری‎برحسب ‌میلی ‌متر برای ‎پرس‌های ‎هیدرولیک INRTIA DESCENT VALUE ۱۲) قدرت‌ موتور
  تبصره‌- سازنده‌ دستگاه‌ مؤظف‌ است‌ دستورالعمل‌ نصب‌ و بهره‌برداری‌ و تعمیر و نگهداری صحیح‌ دستگاه‌ را نیز در اختیار خریدار (مصرف‌کننده‌) قرار دهد.

حوادث‌ و خطرات‌ پرس‌های‌ قدرتی‌

• ماده‌ ۳۴- خطرات‌ پرس‌های‌ مکانیکی‌:حوادث معمولاً در دو مرحله رخ می‌دهند:
  مرحله اول (در حین کار عادی): ۱) دست کارگر در لحظه بسته شدن قالب‌ها، بین آنها گیر می‌کند. ۲) کارگر نمی‌تواند به موقع دستش را از منطقه خطر بیرون بکشد.
  مرحله دوم (بعد از اتمام ضربه):بعد از تمام شدن یک ضربه، وقتی پرس در حالت فرمان نیست و کارگر مشغول گذاشتن یا برداشتن قطعه از بین قالب‌هاست، ناگهان یک ضربه ناخواسته زده می‌شود یا Over Run (عبور از حد مجاز) رخ می‌دهد. در نتیجه قالب‌ها روی دست کارگر بسته می‌شود.
  خطر کلاچ چرخش کامل:در پرس‌هایی که کلاچ چرخش کامل دارند، وقتی کلاچ درگیر شد، دیگر نمی‌توان آن را قطع کرد مگر اینکه یک سیکل کامل تمام شود. این نوع پرس‌ها معمولاً ترمزی دارند که همیشه روی میل‌لنگ اثر می‌گذارد. این ویژگی ذاتاً بسیار خطرناک است، اما اگر با نقص‌های زیر همراه شود، خطر اجتناب‌ناپذیر می‌شود:1- شکستن خار یا فنر کلاچ ← ایجاد ضربه ناخواسته 2- شکستن پیچ تنظیم ضربه‌زن ← سقوط ضربه‌زن 3- از تنظیم خارج شدن ترمز ← ایجاد شرایط Over Run 4- ایجاد شکستگی در میل‌لنگ یا شاتون ← سقوط ضربه‌زن 5- در رفتن قالب بالایی از قالب‌گیر یا شکستن قالب ← حادثه 6- شل شدن پیچ‌های اتصال ← افتادن موتور، حفاظ‌ها یا قطعات ثابت
• ماده‌۳۵- بهترین روش برای پیشگیری از حوادث، یکی از این دو است: ۱) استفاده از قالب‌های ایمن (که خودشان منطقه خطر ندارند) ۲) استفاده از حفاظ حصاری ثابت همراه با تغذیه اتوماتیک
  در هر دو حالت، کارگر و کمک‌کاران در تمام مراحل خارج از منطقه عملیات پرس قرار می‌گیرند و هیچ راهی برای دسترسی به منطقه خطر وجود ندارد.
• ماده‌ ۳۶- حوادث‌ پرس‌های‌ هیدرولیکی‌ضربه‌زن پرس هیدرولیک سرعت فرود کمتری نسبت به پرس مکانیکی دارد، اما بیشتر کارهایی که انجام می‌دهد مشابه است. بنابراین خطرات هم مشابه است: 1- سقوط‌ ناگهانی‌ ضربه‌زن‌ در اثر ایجاد نقص‌ در نیروی‌ محرکه‌ پرس‌ 2- قطع‌ مدار فشار روغن‌.3- ایجاد نقص‌ در سیستم‌های‌ فرمان‌ دو دگمه‌ای‌.4- افزایش‌ غیرمنتظره‌ فشار برق‌ مدارت‌ الکتریکی‌ پرس‌.5- ایجاد نقص‌ در سیستم‌ سیم‌کشی‌ پرس‌.6- نشت‌ شیرهای‌ کنترل‌ (روغن‌ و هوا).
• ماه‌ ۳۷- برای پرس هیدرولیک، بهترین روش ترکیبی از دو کار است: 1- نصب حفاظ‌های اینترلاک (الکتریکی یا هیدرولیکی) برای عملیات عادی 2- تعبیه اسکاچ مکانیکی برای مقابله با ضربه‌های غیرمنتظره
  این روش، حفاظت کارگر را در تمام مراحل به طور مؤثر و کامل تأمین می‌کند.
• ماده‌ ۳۸- سازنده و استفاده‌کننده هر دستگاه پرس قدرتی، هر دو موظفند با طراحی و نصب وسایل حفاظتی که در این آیین‌نامه تعیین شده، امکان وقوع حوادث مشابه آنچه در مواد ۳۴ و ۳۶ گفته شد را به طور کامل از بین ببرند.

تجهیزات‌ و کنترل‌های‌ الکتریکی‌ پرس‌ها (POWER PRESS ELECTRICAL CONTROLS)

• ماده‌ ۳۹- لامپ‌ نشان‌دهنده‌ Indicator Lamp:هر پرس قدرتی باید یک لامپ نشان‌دهنده داشته باشد که نوع عملیات در حال انجام (مثلاً تک‌ضرب، رگبار، تنظیم و غیره) را مشخص کند.
• ماده‌ ۴۰- اتصال‌ زمین‌:سیستم اتصال زمین پرس باید کاملاً مطابق با آیین‌نامه ایمنی تأسیسات الکتریکی باشد. علاوه بر این، باید یک چراغ نشان‌دهنده روی آن نصب شود که در صورت قطع یا نقص در مدار اتصال زمین، روشن گردد.
• ماده‌ ۴۱- تدابیر لرزه‌گیری‌ Anti Vibration Treatment:ارتعاشات پرس به قطعات الکترونیکی (رله، ترانزیستور، تابلوهای کنترل و فرمان) آسیب می‌زند. پس باید در محل نصب این قطعات، لرزه‌گیری انجام شود.
• ماده‌ ۴۲- راه‌انداز موتور:همه کنترل‌های پرس باید طوری طراحی شوند که اگر منبع نیرو قطع شد، موتور از مدار خارج شود. پس از رفع نقص، برای روشن شدن باید کل مراحل راه‌اندازی از اول تکرار شود.
• ماده‌ ۴۳ :نقص در هر یک از اجزای مدارات الکتریکی کنترل و فرمان (مثل رله‌ها و میکروسویچ‌ها – Limit Switch) نباید باعث شود که ضربه‌زن پرس به طور غیرمنتظره و خطرناک حرکت کند (یعنی ضربه ناخواسته رخ ندهد).
• ماده‌ ۴۴ :قطعات و سیم‌کشی برقی باید مرغوب و اصولی نصب شوند
• ماده‌ ۴۵- میزان‌ ولتاژ:ولتاژ مدار کنترل و شیرهای سلونوئیدی از ترانسفورماتور عایق‌بندی شده حداکثر ۱۲۰ ولت AC. ولتاژ بالاتر برای عملکرد دستگاه باید از بخش‌های در دسترس کارگر جدا باشد.
• ماده‌ ۴۶ : مدارهای کنترل کلاچ/ترمز باید در برابر جریان ناگهانی (مثلاً با فیوز) محافظت شوند تا پرس خراب نشود.
• ماده‌ ۴۷- سویچ‌ اصلی‌ قطع‌ارتباط‌ Main Disconnect Switch:سویچ اصلی قطع ارتباط فقط در حالت خاموش قفل می‌شود. دسته روی قسمت خارجی تابلو، ارتفاع مرکز ۲۱۵ سانتی‌متر از کف (دسترسی با سکوی عایقی، دور از افراد غیرمسئول).

عملیات‌ پرس‌

• ماده‌ ۴۸- تک‌ ضرب‌: همه پرس‌ها به جز اتوماتیک ویژه، باید تک‌ضرب (ماده ۱۱) داشته باشند. اگر تک‌ضرب فنری است: فنر فشاری دور میله یا لوله، فاصله حلقه‌ها کمتر از قطر میله نباشد.
• ماده‌ ۴۹- ترمز EFECTIVE BRAKE:پرس مکانیکی باید ترمز مؤثر داشته باشد که ضربه‌زن را در بالاترین حد متوقف کند. ترمزها مرتب تنظیم شوند و از روغن‌آلودگی جلوگیری شود (ماده ۱۰).
• ماده‌۵۰- مکانیزم‌ متوقف‌ کننده‌ فوری‌ (استاپ‌ فوری‌) DTOPMECHANISMSUDDEN:
  • همه پرس‌های قدرتی باید استاپ فوری داشته باشند، به جز:
  o پرس‌های با کلاچ چرخش کامل
  o پرس‌های خاص که امکان ورود هیچ بخشی از بدن اپراتور به منطقه خطر وجود نداشته باشد.
  • پس از استفاده از استاپ فوری، ضربه‌زن فقط با راه‌اندازی مجدد کار می‌کند.
• ماده‌ ۵۱- استاپ‌ اضطراری‌ Push Button For Emergency Stop:- پرس‌های دارای استاپ فوری، باید یک دکمه استاپ اضطراری هم داشته باشند که در هر لحظه ضربه‌زن را فوراً متوقف کند. پس از آن، پرس فقط با راه‌اندازی مجدد کار می‌کند.
• ماده ۵۲-شستی‌های‌ استاپ‌ اضطراری‌ PUSH BUTTON fOR EMERGENCY STOP: ماده‌ ۵۲- شستی‌های‌ استاپ‌ اضطراری‌ باید دارای‌ شرایط‌ زیر باشند.:-۱) بدون محافظ، در محل آشکار با دسترسی سریع -۲) برجسته، قارچی‌شکل، به رنگ قرمز -۳) روی هر ایستگاه فرمان (Operation Station)
• ماده ۵۳-تنظیم‌ آرام‌ INCHING MECHANISM :پرس‌های دارای استاپ فوری باید مکانیزم تنظیم آرام (Inching) داشته باشند.
• ماده۵۴-بلوک‌ ایمنی‌ SAFETY BLOCK:پرس باید بلوک ایمنی برای جلوگیری از سقوط ناگهانی ضربه‌زن داشته باشد. همچنین مکانیزم اینترلاک (همبند) باید هنگام استفاده از بلوک، مانع فعال شدن ضربه‌زن شود.
• ماده‌ ۵۵-کنترل‌ پایی‌ و رکاب‌:فقط زمانی مجاز است که پرسکار کاملاً حفاظت شده باشد (مثل استفاده از قالب‌های محفوظ).
• ماده‌ ۵۶:پدال‌ها و کنترل‌های پایی باید به صورت تک‌ضرب عمل کنند.
• ماده‌ ۵۷ :کنترل پایی (برقی یا بادی) و رکاب پایی باید در برابر راه افتادن اتفاقی بر اثر سقوط اشیاء یا قدم گذاشتن سهوی حفاظ‌گذاری شوند.
• ماده‌ ۵۸:روی سطح پدال پایی باید یک بالشتک با سطح عاجدار نصب شود.
• ماده‌ ۵۹- : حفاظ پدال پایی باید طوری ساخته شود که پای کارگر بین ضربات، جای اتکای راحت داشته باشد.
• ماده‌ ۶۰- رگبار CONTINUOUS: حالت رگبار فقط برای عملکرد خاص پرس مانند تغذیه اتوماتیک همراه با حفاظ حصاری ثابت به کار می‌رود.
• ماده‌ ۶۱- سلکتور THE CHANGEOVER SWITCH: سلکتور (برای حالت‌های راه‌اندازی، تنظیم آرام، تک‌ضرب، رگبار، فرمان دو دستی، پدال و کنترل پایی) باید:۱) مجهز به سویچ قفل‌شونده برای خارج کردن سایر حالت‌ها از مدار.۲) در هر وضعیت به طور مطمئن قفل شود.۳) وضعیت فرمان به وضوح روی آن مشخص باشد.
• ماده‌ ۶۲- محدود کردن‌ کورس‌ LIMITED STROKE: در این پرس‌ها، فاصله ضربه‌زن در بالاترین ارتفاع تا قالب زیرین یا نوار تغذیه نباید از ۸ میلی‌متر بیشتر شود.
• ماده‌ ۶۳- پرس‌های‌ هیدرولیک‌ HYDRAULIC PRESS- جلوگیری‌ از سقوط‌ ضربه‌زن‌بعد از راه‌اندازی پمپ، ضربه‌زن فقط با فرمان دکمه راه‌انداز کار می‌کند.
• ماده‌ ۶۴- مقدار فرود اجباری‌ INERTIA DESCENT VALUE:حداکثر فرود اجباری ضربه‌زن با سرعت فرود توسط استاپ فوری، نباید از مقادیر تعیین شده در ستون راست جدول تجاوز کند (ستون چپ: نوع پرس، ستون میانی: تناژ).
• ماده‌ ۶۵- بلوک‌ ایمنی‌ پرس‌ هیدرولیک‌ بلوک ایمنی باید تحمل نگهداری وزن ضربه‌زن و قالب بسته شده به آن را داشته باشد.
• ماده‌ ۶۶- وسیله‌ جلوگیری‌ از افزایش‌ فشار: هر پرس هیدرولیک باید وسیله ایمنی برای جلوگیری از افزایش بیش از حد فشار هیدرولیک داشته باشد.

حفاظ های حصاری منطقه عمل پرس ( POINT OF OPERATION GUARDING)

تذکر: منظور از حفاظ‌ حصاری‌ وسیله‌ ایست‌ که‌ مانع‌ از ورود دست‌ یا هر قسمت‌ از بدن‌ اپراتور به‌ داخل‌ منطقه‌ عمل‌ پرس‌ می‌شود.

• ماده‌ ۶۷:پیش از ساخت حفاظ، عملیات آنالیز شود تا قطعه و ضایعات بدون نیاز به دست کارگر در منطقه خطر، تخلیه گردد.
• ماده‌ ۶۸: این حفاظ‌ها برای پرس‌های ماده ۶۲ (فاصله ضربه‌زن تا قالب زیرین یا نوار تغذیه ≤ ۸ میلی‌متر) کاربرد ندارد.
• ماده‌ ۶۹:توصیه می‌شود از کنترل پایی یا رکاب همراه با ابزارهای تغذیه دستی استفاده شود.
• ماده‌ ۷۰:تهیه، نصب و تنظیم حفاظ حصاری متناسب با عملیات، به عهده استفاده‌کننده دستگاه است.
• ماده‌ ۷۱- اندازه‌های‌ مطمئن‌: اندازه‌ها در جدول پیوست به گونه‌ای است که انگشتان نتواند به منطقه خطر وارد شود.
• ماده‌ ۷۲- انواع‌ حفاظ‌های‌ حصاری‌: حفاظ‌های‌ حصاری‌ منطقه‌ عمل‌ پرس‌ها به‌ سه‌ گروه‌ اصلی‌ به‌ شرح‌ زیر تقسیم‌ می‌شوند. ۱) حفاظ‌های‌ محصور دور قالب‌ DIE ENCLOSURE GUARDS ۲) حفاظ‌های‌ حصاری‌ ثابت‌ FIXED BARRIER GUARDS ۳) حفاظ‌های‌ حصاری‌ قابل‌ تنظیم‌ ADJUSTABLE BARRIER GUARDS
• ماده‌ ۷۳- حفاظ‌های‌ محصور دور قالب‌: 1- حفاظ ثابت و دائمی که دست از هیچ طرف وارد نشود. جنس: ورق مشبک، میله فلزی (فاصله میله‌ها ترجیحاً 16/5 اینچ)، شیشه نشکن یا پلاستیک شفاف به ضخامت 4/1 اینچ روی قاب فلزی. 3- فاصله لبه حفاظ تا برجسته‌ترین قسمت ضربه‌زن: حداکثر 2/1 تا ۱ اینچ. 2- برای جلوگیری از قیچی شدن دست: حفاظ حداقل ۱ اینچ بالاتر از حداکثر کورس ضربه‌زن، یا روی هم قرار گرفتن دو بخش انتهایی حداقل 2/1 اینچ.
• ماده‌ ۷۴- حفاظ‌های‌ حصاری‌ ثابت‌:1- به بدنه یا صفحه نگاهدارنده در اطراف قالب متصل می‌شود. دو بخش دارد: بالایی ثابت، پایینی (جلوی منطقه عمل) جدا شونده (لولایی، کشویی یا قابل برداشتن). بخش پایینی باید با نیروی پرس اینترلاک شود (مکانیکی یا الکتریکی) تا هنگام باز شدن، پرس کار نکند. 2- برای پرس‌های با تغذیه اتوماتیک مناسب است. هنگام باز کردن برای رفع نقص و گیر، از ابزار دستی و بلوک ایمنی استفاده کنید.
• ماده‌ ۷۵- حفاظ‌های‌ حصاری‌ قابل‌ تنظیم‌:وقتی دو نوع قبلی (محصور و ثابت) قابل استفاده نباشند، از این نوع استفاده می‌شود. دارای صفحه جلویی و جانبی قابل تنظیم روی بدنه پرس. جنس معمولاً میله فلزی یا مشبک روی قاب. در تغذیه دستی، دهانه صفحه جلویی باید مطابق جدول استاندارد باشد. تغییر تنظیم بدون اجازه سرپرست ممنوع است.

تجهیزات و وسایل ایمنی منطقه عمل پرس ها ( POINT OF OPERATION)

تجهیزات کمکی برخلاف حصارها، هنگام کار دسترسی می‌دهند ولی ایمنی کامل ندارند. پس نظارت لازم است. تغذیه‌کننده‌ها، پران‌های مکانیکی و ابزار دستی از حوادث ناگهانی جلوگیری می‌کنند.

• ماده‌ ۷۶: پرس‌های‌ ایمن‌ SAFETY PRESSپرس قدرتی که تجهیزات ایمنی دارد، باید حین کار با یکی از چهار قابلیت زیر منطبق باشد:
  طبقه‌بندی‌ چهار گانه‌
  ۱) هنگام پایین آمدن ضربه‌زن و بسته شدن قالب، اگر دست یا بدن کارگر سهواً در منطقه خطر باشد، آن را به عقب بکشد یا دور کند.
  ۲) هنگام کار ضربه‌زن، حائلی بین منطقه خطر و پرسکار ایجاد کند تا دست یا بدن وارد منطقه خطر نشود.
  تجهیزات ایمنی باید همیشه در بهترین شرایط نگهداری و استفاده شوند، به طوری که در همه حال پرس با یکی از چهار شرط بالا کار کند.
  مبحث‌نخست‌: پرس‌های‌ ایمن‌ با تجهیزات‌ ازنوع ‌بند (۱)پاراگراف‌ اول‌ ماده‌ ۷۶:
  پرس‌هایی که وسیله ایمنی دارند تا اگر هنگام پایین آمدن ضربه‌زن و بسته شدن قالب، دست یا بدن کارگر در منطقه خطر رفت، آن را به عقب بکشد یا دور کند.
• وسایل‌ جاروب‌کننده‌ (پس‌ زننده‌ دست‌) SEWEEP DEVICESاین وسایل برای زمانی ساخته شده‌اند که پرسکار از ریتم پرس عقب بماند یا اشتباه کند؛ قبل از پایین آمدن ضربه‌زن و بسته شدن قالب، دست او را با یک حرکت جانبی از منطقه خطر بیرون می‌زنند. 1. باید به ضربه‌زن متصل شوند تا حتی اگر شاتون بشکند، حداکثر ایمنی را داشته باشند. 2. حفاظ جاروب تک‌بازویی باید بلافاصله پس از عمل کلاچ، تمام منطقه کار را طی کند و دست را پس بزند. این حفاظ بسته به نوع تغذیه پرس، می‌تواند جلو عقب یا عقب جلو برود. 3. نوع دو بازویی در حالت عادی روبروی هم، وسط ضربه‌زن و موازی آن قرار می‌گیرند. 4. این حفاظ‌ها به سادگی تنظیم می‌شوند و فقط روی پرس‌های کوچک با قالب‌های حداکثر ۶ اینچ (۱۵۰ میلی‌متر) پهنا کاربرد دارند. در پرس‌های بزرگ با کورس بلند، سرعت فرود کم و قالب عریض نباید استفاده شوند؛ چون وقتی ضربه‌زن بخشی از مسیر را رفت و حفاظ عمودی شد، دست می‌تواند وارد منطقه خطر شود. 5. مزیت: در برابر ضربه‌های معمولی و ناخواسته مؤثر است. 6. بهتر است حفاظ با انتهای کورس ضربه‌زن تنظیم شود. 7. قسمت‌هایی از بازو که با دست برخورد می‌کند، باید با چرم، پلاستیک یا مواد نرم پوشانده شود تا از ضربه شدید و بریدگی جلوگیری کند. 8. هنگام نصب باید فاصله مناسب بین قطعات ثابت و متحرک رعایت شود تا حفاظ به برجستگی‌های قالب نخورد. 9. اگر پرس از راست تغذیه می‌شود، حرکت جاروب باید راست به چپ باشد. اگر از چپ تغذیه شود، جاروب چپ به راست عمل کند.
• ماده‌۷۸:برای جلوگیری از دست یا بدن سایر کارگران در اطراف یا پشت پرس، علاوه بر حفاظ پس‌زننده، باید حصارهای جانبی هم نصب شود.
• ماده‌ ۷۹- مورد خاص‌: (حفاظ‌ دورکننده‌ حصاری‌) PULL BACK DEVICES: در پرس‌های بزرگ با تغذیه دستی و چند کارگر، حفاظی به ضربه‌زن متصل می‌شود که هنگام پایین آمدن، کارگران را از منطقه خطر بیرون می‌کشد و همزمان مثل حصار عمل می‌کند.
• ماده‌ ۸۰- دستبندهای‌ حفاظتی‌ (عقب‌ کشنده‌):دستبندهایی با تسمه و قرقره که یک سر به مچ کارگر و سر دیگر به ضربه‌زن یا کفشک بالایی بسته می‌شود. هنگام پایین آمدن ضربه‌زن، دست را عقب می‌کشد. پس از هر تعویض قالب باید تنظیم شود. برای عملیات ثانویه و هر کارگر یک دستبند جداگانه.
• ماده‌ ۸۱:حفاظ‌های مبحث نخست (بند ۱) برای پرس‌های با تغذیه دستی و پدال پایی تک‌ضرب استفاده می‌شوند.
  مبحث‌دوم‌: پرس‌های‌ ایمن‌ با تجهیزات‌ از نوع‌ بند(۲) پاراگراف‌ اول‌ ماده‌ ۷۶:هنگام کار ضربه‌زن، یک حائل بین منطقه خطر و پرسکار ایجاد شود تا دست یا بدن نتواند وارد منطقه خطر شود.
• ماده‌۸۲- دروازه‌ یاوسیله‌ حفاظتی‌ متحرک‌ GATE OR MOVABLE BARRIER DEVICES:قبل از درگیر شدن کلاچ، منطقه عمل را می‌پوشاند. کلاچ نیم اینچ مانده به بسته شدن کامل عمل می‌کند. اگر جسمی به بلندی یک‌چهارم اینچ یا بیشتر زیر حفاظ باشد و مانع بسته شدن شود، پرس کار نمی‌کند.۱) در پرس‌های کلاچ چرخش کامل: فقط تک‌ضرب کار می‌کند و باید گارد کنترل داشته باشد تا دروازه باز نشود.۲) در کلاچ چرخش غیرکامل: با سیستم اینترلاک باشد تا با باز شدن دروازه، ضربه‌زن متوقف شود.
  مبحث‌سوم‌- پرس‌های‌ ایمن‌ باتجهیزات‌ ازنوع‌ بند(۳) پاراگراف‌ اول‌ ماده‌ ۷۶:کنترل فرمان دو دستی (با شستی یا اهرم) به گونه‌ای که پیش از پایان ضربه‌زن، دسترسی به منطقه خطر ممکن نباشد.
• ماده‌ ۸۳- سیستم‌ کنترل‌ دو دستی‌ HAND CONTROL SYSTEM TWO: به جز هنگام تنظیم آرام (اینچینگ)، ضربه‌زن فقط با فشار همزمان دو دگمه با دو دست شروع می‌کند و پس از هر ضربه در نقطه بالا می‌ایستد. تا دست‌ها برنگردد، ضربه بعدی نمی‌آید. اگر یک دگمه قفل بماند، پرس روشن نمی‌شود.
• ماده‌ ۸۴- فاصله‌ بین‌ دگمه‌ها: دگمه‌ها باید طوری طراحی و نصب شوند که با یک دست یا به طور اتفاقی نتوان پرس را روشن کرد. حداقل فاصله بین دو دگمه ۲۱ اینچ (حدود ۵۳۳ میلی‌متر) است. اگر این فاصله ممکن نیست، باید بین آنها مانع قرار داد.
• ماده‌ ۸۵- دگمه‌ها یا شستی‌های‌ راه‌اندازی‌: شستی‌های راه‌اندازی نباید رو به بالا باشند؛ باید درون یک خزینه یا قاب فرو رفته باشند (پایین‌تر از بدنه یا قاب) و روکش فلزی یا پلاستیکی به رنگ سبز داشته باشند.
• ماده‌ ۸۶- فاصله‌ ایمن‌: حداقل فاصله دگمه‌ها تا منطقه خطر از فرمول زیر به دست می‌آید:D=2.6 (TL+TS)
  در فرمول‌ بالا D و TL و TS نشان‌دهنده‌ مقادیر زیرند: D = فاصله ایمن (میلی‌متر)TL = زمان بین جدا شدن دست از دگمه تا شروع استاپ فوری (میلی‌ثانیه) TS = زمان بین شروع استاپ فوری تا توقف ضربه‌زن (میلی‌ثانیه)
• ماده‌ ۸۷- هم‌ زمانی‌ فرمان‌ها: اگر چند پرسکار همزمان روی یک پرس کار کنند، هر کدام باید فرمان مستقل و مشابه داشته باشد. پرس فقط وقتی کار کند که همه دگمه‌ها همزمان فشار داده شوند.
• ماده‌ ۸۸- کنترل‌ راه‌ دور: در پرس‌های با کورس بلند یا سرعت کم، دگمه راه‌اندازی باید آنقدر دور از منطقه خطر باشد که پس از روشن شدن، کسی نتواند دست بزند.
  تذکر- فرمان دو دستی بیشتر برای کلاچ چرخش غیرکامل است، ولی برای کلاچ کامل نیز در صورتی که کورس کوتاه، سرعت بیش از ۱۲۰ ضربه در دقیقه و فاصله مناسب باشد، کاربرد دارد.
• ماده‌ ۹۰- کلاچ‌ اصطکاک‌ هوایی‌ AIR FRICTION CLUTCH PRESSES: از نوع نگاهداری طولانی: کارگر دگمه‌ها را با دو دست نگه می‌دارد تا خطر از بین برود یا ضربه‌زن به پایین برسد. اگر پیش از بسته شدن قالب، دگمه‌ای رها شود، ضربه‌زن می‌ایستد. پس از بسته شدن قالب، می‌توان دگمه را رها کرد ولی پرس کورس را کامل می‌کند. در پایان هر ضربه، ضربه‌زن در نقطه بالا می‌ایستد حتی اگر دگمه فشرده باشد.
  مبحث‌چهارم‌- پرس‌های‌ ایمن‌ باتجهیزات‌ ازنوع‌بند(۴)پاراگراف‌ اول‌ ماده‌ ۷۶:وسیله‌ای که اگر دست یا بدن وارد منطقه خطر شود، مانع کار پرس کرده یا ضربه‌زن را متوقف کند.
• ماده‌ ۹۱ – چشم‌ الکترونیکی‌ (وسایل‌ حس‌ کننده‌) ELECTRO SENSITIVE SAFETY DEVICES هنگام مسدود شدن میدان حسی توسط دست یا هر شیء، فوراً پرس را متوقف کند. مزیت: بدون وسایل مکانیکی مزاحم.
• ماده‌ ۹۲- محدودیت‌: روی پرس‌های با کلاچ چرخش کامل به کار نمی‌رود. روی پرس‌های با کلاچ چرخش غیرکامل و اصطکاک هوایی کاربرد دارد.
• ماده‌ ۹۳:برای اطمینان، باید از مدار بسته فرمان بگیرد تا با قطع برق، پرس خودکار متوقف شود.
• ماده‌۹۴- چشمه‌های‌ نوری‌ و دریافت‌کننده‌ پرتوهای‌ نوری‌ PROJECTOR AND LIGHT RECEIVER: چشمه نوری و گیرنده: میدان حساس باید تمام طول و ارتفاع منطقه خطر را بپوشاند. اگر کورس ضربه‌زن <۴۰۰ میلی‌متر، پوشش به همان ارتفاع محدود شود.
• ماده‌ ۹۵:تعداد و فاصله چشمه‌ها: حداقل ۲ چشمه با فاصله ≤ ۵۰ میلی‌متر. اگر فاصله میدان حساس تا منطقه خطر <۵۰۰ میلی‌متر، فاصله چشمه‌ها تا ۷۰ میلی‌متر مجاز است.
• ماده ۹۶:عدم حساسیت به نور محیط: گیرنده فقط به پرتو چشمه خود حساس باشد، نه به نور محیط
• ماده‌ ۹۷:ممنوعیت راه‌اندازی: چشم الکترونیکی نباید به عنوان مکانیسم راه‌انداز پرس به کار رود.
  تبصره-‌ اگر ماشینی از چشم به عنوان راه‌انداز استفاده می‌کند (مثل برش نوار گل خام)، باید دورتادور آن (جز ورود و خروج نوار) با اتاقک توری و نرده به ارتفاع ۱٫۸ متر پوشانده شود، در ورودی قابل قفل و اینترلاک با چشم (با باز شدن در، چشم از کار بیفتد).

بریک‌ پرس‌ها یا پرس‌های‌ خم‌کاری‌

• ماده‌ ۱۰۰- تعریف: دستگاهی برای خمکاری سرد ورق‌ها و نوارهای فلزی به شکل زاویه، تونل و قوس؛ همچنین برجسته‌کاری، موج‌زنی، سوراخ‌کاری. ویژگی: بستر و ضربه‌زن بلند و باریک در جلو، با گیج عقب برای تنظیم لبه قطعه.
• ماده‌ ۱۰۱- خطرات‌: خطرات‌ عمده‌ و شایع‌ در کار با بریک‌ پرس‌ها شامل‌ موارد زیر است‌:۱) شکستگی انگشت بین قالب‌ها یا قطعه و ضربه‌زن ۲) بریدگی با لبه تیز قطعه ۳) آسیب حین حمل قالب.
• ماده‌ ۱۰۲- جلوگیری‌ از خطرات‌ و پیشگیری (به ویژه برای قطعات باریک): ۱) نگهداری مناسب ماشین ۲) آموزش متصدی ۳) بازدید دوره‌ای ۴) تعویض به موقع قالب‌های فرسوده.
• ماده‌ ۱۰۳- سایر احتیاطات‌: قالب‌ها گاهی از قطعه کار بلندتر هستند و بخش‌های اضافی قالب در دو طرف دستگاه قرار می‌گیرند. این بخش‌های اضافی و همچنین طرفین دستگاه باید با حصار مناسب پوشانده شوند. علاوه بر این، برای کار با قطعه کار باید از ابزار دستی استفاده کرد تا دست کارگر نزدیک قالب نرود.
• ماده‌۱۰۴:یک دستورالعمل ایمنی نوشته شود و همه کارگران ملزم به رعایت آن باشند. هیچ کارگری حق ندارد تجهیزات ایمنی دستگاه را غیرفعال یا بی‌اثر کند.
• ماده‌ ۱۰۵: ماشین‌آلات را طوری نصب کنید که فاصله کافی بین آنها وجود داشته باشد تا کارگران در حین کار مزاحم یکدیگر نشوند.
• ماده‌ ۱۰۶:روشنایی کافی برای همه ماشین‌ها تأمین شود. در صورت نیاز، از نورهای کمکی اضافی هم استفاده کنید.
• ماده۱۰۷: اگر از میز کار یا ظرف جمع‌آوری قطعات استفاده می‌کنید، این وسایل نباید مانع دسترسی کارگر به پدال پایی یا اهرم دستی شوند. میز و ظرف باید در جای ثابتی قرار گیرند و طوری ساخته شوند که قطعات داخل آنها به کف کارگاه نریزد – زیرا افتادن قطعه روی زمین ممکن است باعث راه افتادن اتفاقی پرس شود.
• ماده‌ ۱۰۸: پیش از شروع کار با پرس، مطمئن شوید فضای کافی برای تغییر شکل قطعه کار (مثلاً خم شدن ورق) وجود دارد، در غیر این صورت قطعه به جایی برخورد می‌کند.
• ماده‌ ۱۰۹: اولین و مهمترین اصل در هر عملیات پرسکاری: دست‌های خود را از منطقه خطر قالب دور نگه دارید.
• ماده‌ ۱۱۰- انتخاب ماشین: برای انتخاب بریک پرس مناسب برای خمکاری، چهار فاکتور را در نظر بگیرید:۱) طول‌ خمش‌۲) ضخامت‌ ورق‌ (قطعه‌ کار)۳) میزان‌ مقاومت‌ اعمال‌ شده‌ توسط‌ قطعه‌ کار۴) اندازه‌ دهانه‌ قالب‌ پایینی‌
• ماده‌ ۱۱۱- دستورالعمل‌ گذاشتن‌ و برداشتن‌ قطعات‌ کار در قالب‌ (تغذیه‌): تغذیه با دست فقط در دو حالت مجاز است: یا واقعاً چاره دیگری نیست، یا اپراتور کاملاً خارج از منطقه خطر قرار دارد.
• ماده‌ ۱۱۲: یک میز کار یا راهنمای تغذیه درست کنید تا قطعه کار را روی آن بگذارید و به داخل قالب هدایت کند. این کار نیاز به دست گرفتن قطعه را کاهش می‌دهد.
• ماده‌ ۱۱۳: ورق‌های باریکی که قرار است خم شوند باید صاف، مستقیم و بدون موج باشند تا کارگر مجبور نشود آنها را با دست در قالب نگه دارد. برای جاگذاری و برداشتن این ورق‌ها از ابزارهایی مثل مکنده، انبرک، آهنربا یا سایر ابزارهای مخصوص استفاده کنید.
• ماده‌ ۱۱۴: گیج‌ها و قرارهای پشتی (آنهایی که پشت قطعه کار قرار می‌گیرند تا لبه قطعه را تنظیم کنند) باید به اندازه کافی بلند باشند تا قطعه کار هنگام گذاشتن در قالب، از روی آنها سر نخورد و از جای خود خارج نشود.
• ماده‌ ۱۱۵: برای ثابت نگه داشتن قطعه کار داخل قالب، می‌توانید از گیج‌ها و قرارهای عقبی مغناطیسی استفاده کنید. اگر یک گیج جلویی هم اضافه کنید، قطعه کار دقیقاً در جای مناسب خود قرار می‌گیرد.
• ماده‌ ۱۱۶- سایر موارد استفاده:‌اگر از بریک پرس به عنوان یک پرس قدرتی معمولی (مثلاً برای برش یا شکل‌دهی غیر از خم) استفاده می‌کنید، باید تمام اصول ایمنی مربوط به پرس‌های قدرتی که در این آیین‌نامه آمده را رعایت کنید.
• ماده‌ ۱۱۷- کنترل‌ کورس‌ STROKE CONTROL: همه بریک پرس‌ها باید وسیله‌ای داشته باشند که با آن بتوان کورس (میزان پایین آمدن ضربه‌زن) را تنظیم و محدود کرد.
• ماده‌ ۱۱۸- کنترل‌ پدال‌ پایی‌:پدال به کلاچ و ترمز وصل است. کلاچ در هر نقطه از حرکت قابل قطع است و ترمز فعال می‌شود. با تغییر فشار پدال، سرعت فرود ضربه‌زن کنترل می‌شود.
• ماده‌ ۱۱۹: قطعه بزرگ هنگام خم به شکل قوس بالا می‌رود. برای جلوگیری از آسیب دست، ابتدا با پدال ضربه‌زن را تا روی قطعه پایین بیاورید، بعد دست را بردارید و سپس خمکاری را تمام کنید.
• ماده‌ ۱۲۰: پدال پایی باید به صورت تک‌ضرب کار کند (هر بار یک ضربه). همچنین باید در برابر راه افتادن اتفاقی محافظت شود – مثلاً اگر چیزی روی پدال بیفتد یا کسی سهواً پا بگذارد، پرس شروع به کار نکند.
• ماده۱۲۱- کنترل‌ دو دستی‌ (کنترل‌ کلاچ‌ / ترمز الکتروپنوماتیک‌):در عملیات تک‌ضرب، همه کنترل‌ها باید دو دستی و از نوع پالم سویچ باشند. یعنی کارگر باید هر دو دگمه را فشار داده و نگه دارد تا قالب‌ها بسته شوند (همان شرایط ماده ۹۰).
• ماده‌ ۱۲۲: فاصله دو پالم سویچ باید به اندازه‌ای باشد که کارگر ناچار شود از هر دو دست استفاده کند و نتواند با یک دست هر دو را فشار دهد.
• ماده‌ ۱۲۳: اگر کار نیاز به بیش از یک نفر دارد، هر نفر باید تابلوی فرمان جداگانه خود را داشته باشد. پرس فقط زمانی کار می‌کند که همه این سویچ‌ها همزمان با هم فشرده شوند.
• ماده‌ ۱۲۴: دستگاهی که چند تابلوی فرمان دارد (مثلاً برای ایستگاه‌های مختلف) باید کلیدی داشته باشد که به طور مطمئن تابلوی مورد نیاز را در مدار قرار دهد یا از مدار خارج کند.
• ماده‌ ۱۲۵: کنترل‌ جزء به‌ جزء (INCHING CONTROL): برای تنظیم و بستن قالب (نه برای تولید عادی)، از وسیله کنترل جزء به جزء و سلکتور که روی تابلوی فرمان وجود دارد استفاده کنید. این وسیله باعث می‌شود ضربه‌زن تک‌تک و آرام حرکت کند.

وسایل‌ تغذیه‌ پرس‌ (FEEDING DEVICES)

تذکر: تغذیه یعنی فرآیند قرار دادن، برداشتن و جابجایی قطعه کار به داخل یا خارج از منطقه عمل پرس (طبق ماده ۱۲ فصل تعاریف).

• ماده‌ ۱۲۶: بیشتر حوادث پرس‌ها هنگام جابجایی، گذاشتن و برداشتن قطعات کار در حین عملیات رخ می‌دهد. بنابراین هر وسیله‌ای که این جابجایی‌ها را کاهش دهد یا حذف کند، به همان اندازه آسیب‌های دست کارگر را کم می‌کند – مخصوصاً در کارهایی که کارگر مجبور است دستش را در منطقه خطر پرس ببرد.
• ماده‌ ۱۲۷- عملیات‌ مقدماتی‌ (PRIMARY OPERATIONS): کارهای قبل از پرس اصلی مثل برش و سوراخ‌کاری که دست کارگر معمولاً دور است. نوارها با دست تغذیه می‌شوند ولی رول‌ها دستی یا ماشینی. در تغذیه خودکار رولی، پرس پشت‌سرهم کار می‌کند و همه قسمت‌های خطرناک باید حفاظ داشته باشند و لباس گشاد ممنوع. در تغذیه دستی، میز کار مناسب با ارتفاع تنظیم شده خستگی را کم می‌کند.
• ماده‌ ۱۲۸- عملیات‌ ثانویه‌: عملیات ثانویه یعنی قطعه‌ای که قبلاً بریده شده، حالا داخل قالب پایینی گذاشته می‌شود تا شکل نهایی پیدا کند (مثل فرم‌دهی، کشش، سکه‌زنی). این قطعات معمولاً کوچک هستند.
• ماده‌ ۱۲۹: در این روش کارگر باید به تغذیه و بیرون‌اندازی کمک کند، ولی لازم نیست دستش را نزدیک قالب ببرد، ضمن اینکه می‌توان قالب را کاملاً حفاظ‌گذاری کرد.
• ماده‌ ۱۳۰: این روش برای قطعات کوچک و منظم در عملیات ثانویه خوب است
• ماده‌ ۱۳۱: برای اینکه کارگر دستش را داخل منطقه خطر نبرد، از این روش‌ها استفاده می‌شود:
  ۱- سطح‌ شیب‌دار (CHTE BOTH GRAVITY and FOLLOW)
  ۲- پلانگر (PLUNGER GO SUDDENLY WITH FORCE INTO)
  ۳- خشاب‌دار (SLIDOR PUSH MAGAZINE)
  ۴- قالب‌های‌ کشویی‌ SLIDING DIES
  ۵- دیسک‌ چرخان‌ DIAL
  ۶- قالب‌های‌ چرخشی‌ REVOLVING DIES
  به‎ این ‌وسایل ‎اصطلاحاً «تغذیه ‌نیمه ‎اتوماتیک‌» “SEMIAUTOMATIC FEEDS” نیز گفته‌ می‌شود.
• ماده‌ ۱۳۲- تغذیه‌ با سطح‌ شیب‌دار CHUTE FEEB:در این روش، قطعه را روی یک سطح شیب‌دار (یا افقی) می‌گذارید تا با وزن خودش یا با فشار، به داخل قالب پایینی برود.1. اگر قطعه له شد یا گیر کرد، برای بیرون آوردن از ابزار نرم (مثل چوب یا آلومینیوم) استفاده کنید تا اگر ابزار داخل قالب ماند، به قالب آسیب نزند.2. این روش برای پرس‌هایی که می‌توانند کج شوند، مناسب است.
• ماده‌ ۱۳۳- تغذیه‌ پلانگر PLUNGER FEEDS:پلانگر قطعات را با فشار به زیر قالب می‌برد. دو نوع است: 1. نیمه‌اتوماتیک: قطعات در خشاب یا سطح شیب‌دار چیده می‌شوند و پلانگر مکانیکی یکی‌یکی زیر قالب می‌برد.2. دستی: برای قطعات نامنظم که روی هم قرار نمی‌گیرند یا نمی‌لغزند – این قطعات را با یک ابزار دستی به سمت قالب می‌رانید.
  برای اطمینان از جایگیری درست قطعه، باید یک سیستم اینترلاک (قفل ایمنی) باشد تا پرس کار نکند مگر قطعه درست نشسته باشد.
• ماده‌ ۱۳۴ – تغذیه‌ خشاب‌دار SLIDE Or PUSH MAGAZINE: ترکیبی از سطح شیب‌دار، خشاب و پلانگر. قطعات روی هم در خشاب می‌افتند، ته خشاب قطعه با یک پلانگر دستی به داخل قالب هل داده می‌شود.
• ماده‌ ۱۳۵- قالب‌های‌ کشویی‌ SLIDNG DIES: قالب را به سمت اپراتور می‌کشید، قطعه را می‌گذارید، سپس آن را زیر ضربه‌زن می‌برید (با دست یا پدال).1. قالب باید با سیستم پرس اینترلاک باشد: اگر قالب بیرون است یا در راستای ضربه‌زن نیست، پرس روشن نشود.2. باید استاپ (محدودکننده) داشته باشد تا قالب سهواً از زیر ضربه‌زن خارج نشود.
• ماده‌ ۱۳۶- تغذیه‌ با دیسک‌ چرخان‌ DIAL FEEDS: صفحه‌ای گردان با چند جایگاه. با هر پرس، صفحه یک قدم می‌چرخد و جایگاه بعدی زیر قالب می‌رود. کارگر قطعه را بیرون منطقه خطر می‌گذارد. بیرون‌اندازی با انگشتی یا هوای فشرده بهترین است. یک کارگر می‌تواند هم بگذارد هم بردارد، یا دو کارگر. هنگام کار، منطقه عمل باید کاملاً حصارکشی شود.
• ماده‌ ۱۳۷- قالب‌های‌ چرخشی‌ (میز دوار) REVOLVING DIES: مثل دیسک چرخان عمل می‌کند، فقط ممکن است چند قالب یا فقط دو قالب داشته باشد.
• ماده‌ ۱۳۸- وسایل‌ بیرون‌اندازی‌ (قطعه‌ کار از قالب‌): بیرون‌اندازها باید درست طراحی شوند تا از بیشتر حوادث کارگاه جلوگیری شود.
• ماده‌ ۱۳۹: قالب‌ها را طوری بسازید که بشود از بیرون‌اندازهای بالایی و پایینی پرس (اگر دارد) استفاده کرد.
• ماده۱۴۰- مزیت‌:بیرون‌انداز خودکار قطعه را سریع‌تر و ایمن‌تر از دست خارج می‌کند، پس تولید بالا می‌رود.
• ماده۱۴۱- دو مرحله در بیرون‌اندازی پیشرفته:۱) جدا کردن قطعه از داخل قالب ۲) انداختن آن به سبد یا نوار نقاله.
  این دو مرحله با یک یا دو مکانیزم انجام می‌شود. برای قطعات کوچک، پران بادی یا پنوماتیک یک یا دو ضرب مناسب است.
• ماده‌ ۱۴۲- پرس‌های‌ مایل‌ شونده‌ PRESS INCLINABLE: قاب تا ۴۵ درجه به عقب خم می‌شود تا جاگذاری و بیرون‌آمدن قطعه آسان شود. شکل جانبی مانند C و پشت آن باز است تا قطعه با وزن خود بیرون بیفتد.
• ماده‌ ۱۴۳- ابزارهای‌ تغذیه‌ دستی‌ و قوانین استفاده از ابزار دستی:وقتی کارگر مجبور است دستش نزدیک قالب برود، از ابزار دستی استفاده کند. ابزار دستی جای حفاظ فیزیکی نیست. حفاظ‌ها را طوری طراحی کنید که فقط با ابزار دستی بتوان وارد منطقه شد. جنس ابزار از فلز نرم (آلومینیوم، منیزیم، آهنربا) باشد تا اگر در قالب ماند، آسیب نزند. برای بیرون کشیدن قطعه گیر کرده از میله فولادی استفاده نکنید. ابزارها را روی تخته آویز با شکلشان نگهداری کنید.
• ماده‌ ۱۴۴: تصویر پیوست، ۳۴ نمونه ابزار دستی را نشان می‌دهد که بیشتر آنها در کارگاه قابل ساخت هستند و استفاده از آنها از حوادث و آسیب به کارگران جلوگیری می‌کند.

بستن‌ ، تنظیم‌ کردن‌ و باز کردن‌ قالب‌های‌ پرس‌های‌ قدرتی‌ (POWER PRESS SETUP and DIEREMOVAL)

• ماده‌ ۱۴۵- چرا قالب‌ها سنگین هستند؟قالب‌های پرس قدرتی باید با وجود فشار سنگین کار، سالم بمانند. به همین دلیل محکم و سنگین ساخته می‌شوند و برای جابجایی آنها به ابزار مکانیکی نیاز است.
• ماده‌ ۱۴۶ – درج وزن روی قالب:وزن قالب‌ها از چند پوند تا چند صد پوند متفاوت است. وزن و مشخصات هر قالب باید خوانا روی کفشک آن حک شود.
• ماده۱۴۷- چه کسی قالب را ببندد و تنظیم کند؟این کار فقط به قالب‌بندهای باتجربه و زیر نظر سرپرستی سپرده شود که آموزش‌های ایمنی دیده باشد.
• ماده‌ ۱۴۸ – خطرات بستن و باز کردن قالب:بدون تجهیزات و روش صحیح بسیار خطرناک است. آسیب‌ها: کشیدگی عضله و فتق از بلند کردن نادرست، ضربه از سقوط قالب، قطع انگشت از سقوط ناگهانی ضربه‌زن، جراحت از در رفتن آچار، آسیب چشم از پلیسه. قالب‌بندها همیشه در معرض این خطرند و حوادث وقتی رخ می‌دهند که انتظارش را ندارید.
• ماده‌ ۱۴۹: اگر قالب‌ساز یا قالب‌بند به نحوه کار پرس شک کرد، باید فوراً به کارفرما خبر دهد تا پرس را متوقف کند، حتی اگر تازه تعمیر شده باشد.
• ماده‌ ۱۵۰- جابجایی‌ و نقل‌ و انتقال‌ سالم‌ و بی‌خطر قالب‌های‌ پرس‌ سبک‌: با نیروی انسانی قابل جابجایی هستند.
• ماده‌ ۱۵۱- جابجایی‌ و نقل‌ و انتقال‌ سالم‌ و بی‌خطر قالب‌های‌ پرس‌‌ تا صد پاند: بدون بالابر جابجا می‌شوند به شرط داشتن تراک مناسب. میز تراک ارتفاع قابل تنظیم برای هماهنگی با میز پرس یا قفسه داشته باشد. تراک‌های میز غلتک‌دار کمک می‌کنند قالب را بلغزانید. هنگام حمل، قالب را در پایین‌ترین ارتفاع تراک قرار دهید.
• ماده‌ ۱۵۲- جابجایی‌ و نقل‌ و انتقال‌ سالم‌ و بی‌خطر قالب‌های‌ پرس‌ سنگین‌ (صدتا هزار پاند - 45 تا 450 کیلوگرم): معمولاً با بالابر جابجا می‌شوند. روی قالب زیرین سوراخ‌های رزوه‌شده و پیچ حلقه‌دار برای رد زنجیر یا کابل داشته باشد. قطر سوراخ‌ها ¾ تا ۱ اینچ (۱۹ تا ۲۵ میلی‌متر) و عمق ۱٫۵ برابر قطر دهانه.
• ماده‌ ۱۵۳- جابجایی‌ و نقل‌ و انتقال‌ سالم‌ و بی‌خطر قالب‌های‌ پرس‌ با وزن‌ بیش‌ از هزار پاند (بیش از 450 کیلوگرم): از تراک موتوری مخصوص با پنچ موتوری، میز غلتک‌دار و گیره هیدرولیک یا پنوماتیک استفاده کنید. مراحل: 1- تراک را کاملاً به پرس یا قفسه بچسبانید.2- میز تراک را هم‌ارتفاع میز پرس تنظیم کنید.3- زیر چرخ‌ها گوه بگذارید و ترمز را قفل کنید.4- تراک را با زنجیر به پرس ببندید تا حرکت نکند.5- سپس قالب را از تراک به سمت پرس یا قفسه هل دهید (یا برعکس).هنگام کار با جرثقیل:6- بار را بیش از نیاز بالا نبرید؛ فقط به اندازه فاصله ایمن از موانع.7- به قلاب جرثقیل ضربه و تکان شدید نزنید.8- هیچ کس زیر بار معلق نرود.9- علامت حرکت جرثقیل را فقط همان متصدی بدهد، نه شخص دیگر.حین حمل با تراک موتوری:10- میز تراک در پایین‌ترین وضعیت باشد.11- دو نیمه قالب را به هم ببندید و قالب را محکم به میز تراک مهار کنید.12- چرخ‌های بزرگ بهترند چون ناهمواری زمین را کمتر منتقل می‌کنند.
• ماده‌ ۱۵۴- روش‌ تنظیم‌ و بستن‌ قالب‌ PROCEDURE FOR SETTING DIES: روش ایمن بستن قالب در پرس‌های کوچک و بزرگ کمی متفاوت است. تفاوت اصلی این است که در پرس‌های کوچک می‌توان ضربه‌زن را با دست و چرخاندن چرخ طیار و میل‌لنگ بالا و پایین برد، ولی در پرس‌های بزرگ این کار باید با نیروی موتور انجام شود.
• ماده‌ ۱۵۵: کارفرما موظف است دستورالعمل ایمن برای باز و بسته کردن و تنظیم قالب و آماده‌سازی پرس تهیه کند، در اختیار پرسنل بگذارد و بر اجرای صحیح آن نظارت نماید.
• ماده۱۵۶- برای‌ پرس‌های‌ سبک‌: راحل بستن قالب در پرس سبک:1)همه قطعات ساخته‌شده، ابزارها و وسایل اضافی را از منطقه کار جمع کنید.۲) سویچ اصلی را قطع و قفل کنید (خاموش).۳) با چرخاندن چرخ طیار یا میل‌لنگ، ضربه‌زن را به پایین‌ترین نقطه برسانید.۴) اگر برای چرخاندن از میله دوران (اهرم) استفاده می‌کنید، آن میله باید دارای فنر جمع‌شونده و گلویی متحرک باشد تا روی چرخ طیار یا میل‌لنگ جا نماند.۵) فاصله بین زیر ضربه‌زن و میز قالب‌بند را اندازه بگیرید. این فاصله باید برابر یا کمی بیشتر از ارتفاع قالب در حالت بسته باشد؛ در غیر این صورت با پیچ تنظیم، ارتفاع را اصلاح کنید. 6) برای جلوگیری از سقوط ناگهانی ضربه‌زن، زیر آن بلوک‌هایی مثل الوار چوبی یا ستون فلزی بگذارید. این بلوک‌ها باید با سیستم پرس اینترلاک باشند تا هنگام استفاده از آنها، پرس فعال نشود.
• ماده‌ ۱۵۷- برای‌ پرس‌های‌ سنگین‌: اول با دکمه اینچینگ (حرکت آهسته موتوری) ضربه‌زن را تا ته پایین می‌بریم. فاصله بین ضربه‌زن و میز پایینی را اندازه می‌گیریم. اگر این فاصله با ارتفاع قالب بسته برابری نمی‌کند یا کمی بیشتر نیست، با پیچ تنظیم، ارتفاع را درست می‌کنیم.بعد:1) ضربه‌زن را بالا می‌بریم و زیر آن بلوک ایمنی می‌گذاریم. 2) کلید اصلی را قطع و قفل می‌کنیم. 3) اگر لازم شد، وسایل حفاظتی منطقه عمل را برمی‌داریم (مثل حصارها، دروازه، بعضی حفاظ‌های پس‌زننده)، اما چشم الکترونیکی را هرگز جدا نمی‌کنیم. قطعات برداشته‌شده را با احتیاط کنار می‌گذاریم. 4) میز را با برس تمیز می‌کنیم ۵) سوراخ‌های پیچ قالب را با انبرک مغناطیسی از خرده فلز پاک می‌کنیم. 6) قالب را از روی تراک به روی میز پرس منتقل می‌کنیم (طبق روش قبلی جابجایی ایمن). 7) قالب را هم‌راستا می‌کنیم و بلوک ایمنی را از زیر ضربه‌زن برمی‌داریم. (در پرس سنگین برق را وصل می‌کنیم؛ در پرس سبک با دست می‌چرخانیم). 8) ضربه‌زن را آرام پایین می‌آوریم تا کاملاً روی قالب بنشیند. *در قالب‌های سوراخ‌کنی و آرایش قطعه، مواظب باشیم فشار زیادی وارد نشود. *در قالب‌های کشش و فرم‌دهی، ضربه‌زن نباید روی سطح قالب پایینی تنظیم شود، بلکه آنقدر پایین می‌آید تا دو نیمه قالب در هم قفل شوند. ۹) پیچ‌ها و گیره‌های قالب بالایی (سنبه) را از سوراخ‌های کفشک به ضربه‌زن می‌بندیم و محکم می‌کنیم. ۱۰) برای بستن قالب پایینی به میز، گیره‌ها، بست‌ها و زیرسری‌های مناسب انتخاب می‌کنیم. ۱۱) بعد از اطمینان از بسته شدن محکم و خارج بودن همه ابزارها، در پرس‌های کوچک چند بار ضربه‌زن را با دست بالا و پایین می‌بریم تا تنظیمات چک شود. ۱۲) در پرس‌های بزرگ، در این مرحله هنوز حرکت نمی‌دهیم؛ ضربه‌زن را تا آخر بالا می‌بریم و زیر آن بلوک می‌گذاریم. ۱۳) برق را قطع می‌کنیم، قالب را تمیز می‌کنیم و بلوک ایمنی را برمی‌داریم. ۱۴) دوباره تجهیزات ایمنی پرس را نصب، تنظیم و کنترل می‌کنیم. ۱۵) برق را وصل می‌کنیم، چند بار پرس را آزمایش می‌کنیم و چند نمونه قطعه می‌زنیم. 16) اگر نیاز به تنظیم مجدد بود، دوباره برق را قطع می‌کنیم و از بلوک ایمنی استفاده می‌کنیم، سپس آزمایش بند ۱۵ را تکرار می‌کنیم. ۱۷) اگر همه چیز رضایت‌بخش بود، پرسکار باید چند دقیقه زیر نظر سرپرست با دستگاه جدید کار کند تا سرپرست مطمئن شود می‌تواند درست از آن استفاده کند.
• ماده‌ ۱۵۸- باز کردن‌ قالب‌ها REMOVING DIES: قالب را به همان دقتی که بستیم، باز می‌کنیم: ۱) همه قطعات و ابزار را از منطقه کار جمع می‌کنیم. ۲) کلید اصلی را قطع و قفل می‌کنیم. با دست یا میله دوران، چرخ طیار را می‌گردانیم تا ضربه‌زن به انتهای مسیر برسد. اگر دستی نمی‌چرخد، با اینچینگ موتوری آهسته انجام می‌دهیم. 3) اگر واقعاً لازم است، وسایل ایمنی منطقه عمل را برمی‌داریم و قطعات را کنار می‌گذاریم. 4) میز را با برس تمیز می‌کنیم. 5) اگر قالب با هوای فشرده کار می‌کند، شیر هوا را می‌بندیم و شیر تخلیه را باز می‌کنیم تا پین پایین برود. همچنین شیر هوای بیرون‌انداز اتوماتیک را می‌بندیم ۶) پیچ‌ها و گیره‌های متصل به ضربه‌زن و میز را شل و باز می‌کنیم و بلافاصله در ظرف مخصوص می‌گذاریم. 7) مطمئن می‌شویم همه پیچ‌ها، مهره‌ها، گیره‌ها و موانع از قالب باز شده‌اند. ۸) در پرس سبک، ضربه‌زن را آرام با دست بالا می‌بریم. در پرس سنگین با اینچینگ بالا می‌بریم و مطمئن می‌شویم قالب به ضربه‌زن آویزان نشده است. ۹) ضربه‌زن را در بالاترین نقطه با بلوک ایمنی قفل می‌کنیم. اگر با موتور بالا رفته، پس از قفل کردن، کلید اصلی را قطع و قفل می‌کنیم. ۱۰) تراک را کنار پرس می‌گذاریم، میز آن را هم‌ارتفاع میز پرس تنظیم می‌کنیم، زیر چرخ‌ها گوه می‌گذاریم و ترمز را می‌کشیم. سپس قالب را با قلاب به سمت تراک هل می‌دهیم تا سر نخورد و به زمین نیفتد. 11) قبل از فرستادن قالب به انبار یا نصب روی پرس دیگر، آن را بازرسی و تعمیر می‌کنیم (پین‌ها، بوش‌ها و...). دو نیمه قالب‌های سنگین را در حالت بسته انبار می‌کنیم و بین قسمت‌های برنده آنها تکه چوب نرم می‌گذاریم.
  نکته: آسیب وقتی رخ می‌دهد که کسی قالب سنگین را با دست کمی باز کند و بعد یک تکان ناگهانی باعث بسته شدن و گاز گرفتن دست شود. برای جابجایی ایمن، مقررات این فصل را رعایت کنید.

بازرسی‌ و تعمیرات‌ و نگاهداری

• ماده‌ ۱۵۹: ۲۰٪ از آسیب‌های جدی حوادث پرس‌ها به خاطر نقص فنی دستگاه یا حفاظ‌ها و تجهیزات ایمنی است. بهترین برنامه ایمنی وقتی موفق است که به بازرسی، تعمیر و نگهداری دستگاه و تجهیزات ایمنی توجه کافی شود.
• ماده‌ ۱۶۰: ب بازرسی، تنظیم و تعمیر پرس‌های قدرتی و تجهیزات ایمنی فقط توسط افراد صلاحیت‌داری انجام شود که آموزش‌های کافی دیده‌اند.
• ماده‌ ۱۶۱: این افراد باید ساختمان و طرز کار دستگاه را خوب بشناسند و به ابزارهای مناسب کار مجهز باشند تا ایمنی خود و دیگران را تأمین کنند.
• ماده‌ ۱۶۲: اگر احتمال راه افتادن اتفاقی دستگاه وجود دارد، کلید اصلی را قطع و قفل کنید و روی تابلو برق یک اخطاریه قابل فهم برای همه نصب کنید.
• ماده‌ ۱۶۳- چک‌ لیست‌ بازرسی:
  انجام‌ بازرسی‌های‌ دوره‌ای‌ و مرتب‌ از کلیه‌ قسمت‌های‌ دستگاه‌ پرس‌ به‌شرح‌ زیر ضروری‌ است‌:
  الف -‌ بازرسی روزانه (قبل از هر شیفت): 1) عملکرد کلاچ و ترمز 2) وضعیت پیچ‌ها و اتصالات قسمت‌های متحرک ۳) عملکرد تک‌ضرب‌ها و ترمزها 4) عملکرد وسایل حفاظتی منطقه خطر 5) شرایط کار کفشک‌های قالب 6) شرایط کار میزها و تیغه‌ها در ماشین‌های برش
  ب‌- بازرسی سالانه (حداکثر سالی یک بار): ۱) میل‌لنگ، فلایویل و سایر قسمت‌های انتقال نیرو 2) کلاچ‌ها، ترمزها و سیستم‌های کنترل ۳) وسیله تک‌ضرب و مکانیسم‌های ترمز ۴) وضعیت رام (ضربه‌زن) و اتصالات آن 5) میکروسویچ‌ها، شیرهای کنترل فشار و سیستم‌های هوای فشرده 6) پمپ‌ها و سیستم‌های هیدرولی ۷) میکروسویچ‌های محدودکننده، رله‌ها و تجهیزات الکتریکی 8) وضعیت قالب و متعلقات آن 9) مکانیسم‌های پیشگیری از خطرات منطقه خطر
  تذکر:اگر هر گونه وضعیت غیرعادی یا نقص فنی دیدید، کارفرما موظف است سریعاً عیب‌یابی و رفع کند.
• ماده‌ ۱۶۴: اگر برای روغن‌کاری قطعات یا قالب‌ها لازم است، کارفرما باید فرچه‌ها یا غلطک‌های دستی یا اتوماتیک تهیه کند تا کارگر مجبور نباشد دستش را به منطقه خطر ببرد.
• ماده‌ ۱۶۵- بلوک‌ ایمنی‌:کارفرما باید برای تنظیم، تعمیر، بستن و باز کردن قالب، بلوک‌های ایمنی (موانعی که بین میز بالایی و پایینی قرار می‌گیرند) تهیه کند و در اختیار کارگر بگذارد. استفاده از این بلوک‌ها در این موارد حتماً با قطع نیروی محرکه موتور انجام شود.

مقررات‌ مختلفه‌

• ماده‌ ۱۶۶- مبحث‌ اول -‌ مشخصات‌ صندلی‌ کارگر:اگر کارگر می‌تواند نشسته کار کند، صندلی باید اینجوری باشد: ۱) ارتفاع و فرم صندلی طوری باشد که کارگر راحت بنشیند و پاهایش آویزان نباشد، یک جای تکیه برای پاها داشته باشد. ۲) پشتی صندلی خوب و قابل تنظیم باشد تا کمر کارگر اذیت نشود. ۳) اگر لازم است، صندلی دسته هم داشته باشد. 4) صندلی را آنقدر نزدیک بگذارید که کارگر بدون زحمت زیاد بتواند قطعات کار را بردارد ۵) صندلی نباید جلوی فرار کارگر را بگیرد؛ اگر حادثه‌ای شد، بتواند سریع بلند شود و فرار کند. 6) صندلی باید جابجا شدنی باشد.
• ماده‌ ۱۶۷- مبحث‌ دوم‌ – جلوگیری‌ از ارتعاش‌ و کنترل‌ سروصدا: صدای مزاحم دستگاه‌ها را می‌شود در سه جا کنترل کرد: 1) همان جایی که صدا تولید می‌شود (منبع) 2) در مسیری که صدا از دستگاه تا گوش کارگر می‌آید 3) روی خود کارگر (مثل گوشی)
  در هر سه روش، مهم این است که صدا جذب شود، نه اینکه به گوش برسد.
• ماده‌ ۱۶۸: کارهای مهندسی که برای کم کردن لرزش و صدا موقع نصب پرس باید انجام داد: ۱) فونداسیون (شالوده) پرس را درست و متناسب با قدرت دستگاه طراحی و بسازید. ۲) بین پایه دستگاه و زمین، لاستیک و فنر بگذارید تا فاصله ایجاد شود و لرزش به زمین نرسد. ۳) قسمت‌هایی که صدای زیادی دارند را با دیوارهای آکوستیکی و مصالح مخصوص از بقیه جاها جدا کنید. ۴) اگر لازم شد، کارگران از گوشی مخصوص استفاده کنند.
• ماده‌ ۱۶۹- مبحث‌ سوم‌- مخازن‌ هوای‌ فشرده‌: هر مخزن تحت فشاری که برای تأمین هوای کلاچ و ابزار بادی پرس استفاده می‌شود، باید حتماً استانداردهای مربوطه را داشته باشد.
• ماده‌ ۱۷۰: تمام مخزن‌های هوای فشرده پرس‌ها باید یک دستگاه خنک‌کننده (After Cooler) داشته باشند. همچنین ابزار بادی پرس باید رطوبت‌گیر، روغن‌زن و فیلتر مناسب داشته باشد تا به دستگاه آسیب نرسد.
• ماده‌ ۱۷۱- مبحث‌ چهارم‌- روش‌های‌ کار و انتخاب‌ و بکار گماردن‌ کارگران‌: وقتی می‌خواهید کارگر پرسکار انتخاب کنید، به سلامت جسمی، فکری و روحی‌اش توجه کنید. یک کارگر بی‌حوصله یا مریض ممکن است هم خودش را هم دیگران را به خطر بیندازد. پرسکار باید چشم و گوش خوبی داشته باشد و سرعت عمل بالایی داشته باشد.
• ماده‌ ۱۷۲: از روش‌های ناایمن و عجله‌ای کار کردن بپرهیزید. اگر کارگر برای پول بیشتر بخواهد خیلی تند کار کند، خسته می‌شود و توی خطر می‌افتد. حوادث شتاب‌زدگی خیلی شایع است.
• ماده‌ ۱۷۳: دستگاه پرس را به کارگر آموزش‌ندیده ندهید. اول او را با محیط کار آشنا کنید، اصول درست کار و خطرات را کامل توضیح دهید. بعد یک مدت کوتاه زیر نظر سرپرست کار عملی کند، سپس مرتب کارش را چک کنید تا عادت صحیح پیدا کند.

ساخت صنعتی پلاستیک

• پلاستیک یعنی چی؟پلاستیک یعنی ماده‌ای که می‌توان آن را در قالب ریخت و شکل داد. پلاستیک دو نوع است:• ترموپلاستیک (پلاستیک حرارتی یا معمولی) – با گرما نرم می‌شود، با سرد شدن سفت می‌شود، دوباره می‌شود ذوب کرد. • ترموستینگ (پلاستیک قالبی) – با گرما سفت می‌شود و دیگر دوباره نرم نمی‌شود.
• ماده 1: روش های ساخت پلاستیک:تکنیک های متعددی جهت ساخت اقلام مختلف پلاستیک وجود دارد مانند: اکستروژن، کاستینگ، بادی، خلاء و تزریقی.
  1-اکستروژن (Extrusion – لوله کردن):برای ساختن شلنگ، لوله، ورق و فیلم. پلاستیک داغ را از قالب عبور می‌دهند، هوا خنکش می‌کند. فشار گاز آن را در قالب پخش می‌کند. بیشتر ترموپلاستیک‌ها و بعضی ترموستینگ‌ها را می‌شود این‌طور ساخت.
  2-کاستینگ (قالب ریزی): برای مواد نیمه‌سیال مثل فنولیکس و اپوکسی. قالب را پر می‌کنند، با گرما سخت می‌شود. پشم شیشه اضافه می‌کنند تا مقاوم شود. برای لمینت، پارچه یا کاغذ را در مایع پلی‌مر خیس می‌کنند، لایه می‌گذارند و با حرارت و فشار می‌چسبانند.
  3- بادی (Blow Moulding - دمیدن) : ترکیب اکستروژن و حرارت. لوله پلاستیکی از قالب عبور می‌کند، هوای فشرده آن را به دیواره قالب می‌چسباند. بعد از سرد شدن، قطعه توخالی مثل بطری بیرون می‌آید.
  4- خلاء:ماشین قالب‌گیری خلاء حفاظ دروازه‌ای دارد. تا حفاظ بسته نشود، دستگاه کار نمی‌کند. سیستم اینترلاک برقی هم دارد که تا دروازه بسته نشود، هیچ قسمتی حرکت نمی‌کند.
  5- قالب گیری تزریقی (Injection Moulding):برای پلی‌استایرن، پلی‌اتیلن، نایلون و... گرانول‌ها را در سیلندر گرم می‌کنند تا نیمه‌مذاب شود، با مارپیچ و فشار ۱۰ تا ۱۰۰ هزار پوند بر اینچ مربع به قالب تزریق می‌کنند، سریع خنک می‌شود، قالب باز می‌شود. قطعات پیچیده مثل قاب رادیو و اسباب‌بازی را ارزان و زیاد تولید می‌کند.
• ماده 2: خطرات و پیشگیری:خطر اصلی هنگام کار عادی، تعمیرات یا نصب قالب است. ماشین دو صفحه فلزی (پلاتین) دارد، یکی ثابت، دیگری روی چهار میل راهنما جلو و عقب می‌رود. گیره قالب با نیروی چندین تن بسته می‌شود. بدون حفاظ کامل، دست و انگشت کارگر قطع یا خرد می‌شود.
• ماده 3- تجهیزات ایمنی ماشین های تزریق پلاستیک:
  حفاظت کشوئی اینترلاک (Sliding Guard): روی پرس‌های افقی، حفاظ کشویی نصب کنید که منطقه خطر را بپوشاند. اگر حفاظ باز باشد، دستگاه نباید راه بیفتد. اگر حین کار باز شود، دستگاه باید فوراً بایستد یا قالب باز شود. همچنین یک سیستم اینترلاک دوم و مستقل برای مقابله با ضربه ناگهانی لازم است.
  میکروسویچ (Limit switch): وسیله‌ای الکتریکی که خودکار برق را قطع و وصل می‌کند.
  نکات مربوط به میکروسویچ: 1) برای حفاظت دوگانه به کار می‌رود. 2) طوری نصب شود که نتوان بی‌اثرش کرد ۳) بهتر است دوگانه (چندتایی) باشد. 4) خود میکروسویچ‌ها هم گاهی نیاز به حفاظ دارند.
• ماده 4: اسکاچ مکانیکی (بازدارنده مکانیکی) ( A Mechanical Scotching Device)
  انواع اسکاچ ها:میله بازدارنده (بین دو طرف گیره) یا مانع دنده‌ای (قلاب). همه باید از طریق حفاظ کشویی اینترلاک شوند.
  تصویر: یک اسکاچ مکانیکی نشان می‌دهد که یک دماغه متصل به داخل حفاظ، زیر بازوی اسکاچ را فشار می‌دهد و میله بازدارنده را از روی میل راهنما بلند می‌کند. با برداشته شدن مانع، گیره قالب متحرک می‌تواند بسته شود. وقتی حفاظ کشویی باز است، اسکاچ مانع حرکت گیره متحرک می‌شود. با بسته شدن حفاظ، مانع برداشته می‌شود. از کارگر در برابر ضربه ناخواسته محافظت می‌کند.
• ماده 5- محافظت از قالب به وسیله تغییر فشار هیدرولیک (Mould Protection): همه ماشین‌ها باید این سیستم را داشته باشند. بسته شدن قالب دو مرحله:
  مرحله اول – فشار ضعیف: گیره آرام جلو می‌آید. اگر مانعی باشد (مثل دست)، می‌ایستد بدون آسیب. بهتر است آژیر و خاموش‌کننده خودکار هم داشته باشد.
  مرحله دوم – فشار قوی: پس از رسیدن به قالب ثابت، میکروسویچ فرمان می‌دهد و قالب محکم بسته می‌شود.
  توضیح: پرس‌هایی که اسکاچ مکانیکی دارند، با نصب این سیستم، فشار اضافی به دستگاه وارد نمی‌شود.
• ماده 6 - سلکتور: هر ماشین باید سلکتور با وضعیت‌های: اتوماتیک، نیمه‌اتوماتیک، دستی و لاک‌پشتی (خیلی آهسته) داشته باشد. در حالت دستی یا لاک‌پشتی (برای تعمیرات و تعویض قالب) فقط افراد ماهر کار کنند و ایمنی تأمین شود.
• ماده 7 - تجهیزات استاندارد:تجهیزات استانداردی که هر ماشین تزریق پلاستیک باید داشته باشد: 1) روغن‌کاری خودکار با سیستم اعلام خطر (آژیر) ۲) تنظیم ضخامت قالب با موتور دور کم 3) سرعت باز و بسته شدن قالب قابل تنظیم 4) سرعت تزریق قابل تنظیم ۵) سرعت چرخش مارپیچ قابل تنظیم با نمایش روی تاکومتر (سرعت‌سنج) 6) سیستم برگشت مارپیچ (با مکش) 7) فشار نهایی تزریق قابل تنظیم 8( پران (بیرون‌انداز) هیدرولیکی دوضرب با نقاط برخورد متعدد و قابل تنظیم روی سرعت و ضربه 9) پران دوضرب 10) دماسنج کنترل دمای روغن 11) فیلتر روغن ورودی که در صورت گرفتگی اعلام خطر کند 12) شمارنده (نمراتور) برقی قابل صفر کردن برای شمارش ضربه‌ها 13) آمپرسنج برای کنترل گرمایش هیترهای برقی 14) سیستم تنظیم حرارت نازل 15) آژیر (آلارم) سیکل کاری که اگر مواد تمام شد، تزریق کار نکرد یا مشکل در پران پیش آمد، دستگاه را خاموش کند 16) ترموکولاتورهای الکترونیکی با سیستم تنظیم خودکار برای کنترل دمای سیلندر تزریق 17) یک یا دو وسیله فشار تزریق قابل تنظیم برای زمان تعویض قالب 18) میز متحرک (ضربه‌زن) با کورس قابل تنظیم
• ماده 8- سایر پیشگیری های حفاظتی:قسمت‌های داغ ماشین تزریق پلاستیک باید با صفحات مشبک پوشانده شود. علاوه بر این، حفاظ قسمت نازل باید یک میکروسویچ داشته باشد که اگر حفاظ باز شد، حرکت کالسکه را متوقف کند.
• ماده9: باید از جمع شدن روغن و دانه‌های ریز پلاستیک (گرانول) روی کف کارگاه جلوگیری شود. یعنی همیشه کارگاه باید تمیز و مرتب باشد و استاندارد بالایی در نظافت رعایت شود.
• ماده 10: برای نصب ماشین‌ها و انبار کردن مواد اولیه و محصولات نهایی، فضای کافی در نظر گرفته شود.
• ماده11: برای کاهش الکتریسیته ساکن، از وسایل مخصوص استفاده کنید و همه قسمت‌های فلزی دستگاه را به طور مؤثر به زمین (ارت) وصل کنید.
• ماده 12: دستگاه آسیاب ضایعات پلاستیک باید کاملاً بسته و محفوظ باشد. جایی که مواد را داخل آن می‌ریزید طوری طراحی شود که دست یا پای کارگر به تیغه‌های گردنده برخورد نکند.
• ماده 13: بمبوری‌هایی که مواد افزودنی (مثل رنگدانه، نرم‌کننده، آزبست، کربن سیاه، تثبیت‌کننده) را با پلی‌مرها مخلوط می‌کنند، باید دور آنها نرده حفاظتی نصب شود.
• ماده 14: حفاظ کشویی تا جایی که ممکن است دو تکه باشد. در کار معمولی، فقط آن تکه که روبروی اپراتور است باز و بسته شود و تکه دیگر همیشه منطقه خطرناک را بپوشاند.

پرس های دایکاستیگ (Die-Casting presses)

• توضیح کلی: در این روش، فلز مذاب با فشار زیاد به داخل دو نیمه قالب می‌رود (یک نیمه ثابت، نیمه دیگر معمولاً افقی حرکت می‌کند). از فشار هیدرولیک یا پنوماتیک برای باز و بسته کردن قالب و پران‌ها استفاده می‌شود. بیشتر برای فلزات غیرآهنی مثل آلومینیوم یا آلیاژ روی و آلومینیوم به کار می‌رود. این دستگاه‌ها خیلی شبیه ماشین تزریق پلاستیک هستند.
• ماده 15: فلز مذاب با فشار زیاد به قالب می‌رود. شبیه ماشین تزریق پلاستیک. هر پرس دایکاست باید حفاظ کشویی اینترلاک شده با سیستم هیدرولیک یا پنوماتیک داشته باشد. حفاظ هم از گیر کردن اعضا بین قالب جلوگیری می‌کند، هم از پاشیدن فلز مذاب.
  تبصره: حفاظ کشویی هیچ سوراخ و روزنه‌ای نداشته باشد.
• ماده 16: در حفاظ کشویی پرس‌های هیدرولیک، میکروسویچ نصب کنید که با شیر کنترل برقی گیره در ارتباط باشد. اگر حفاظ باز باشد، پرس روشن نشود.
• ماده 17: روی حفاظ کشویی ماشین دایکاست، یک قفل مکانیکی (اسکاچ) بگذارید که با دستگاه درگیر باشد. هر وقت اپراتور برای گریس کاری، شستشو یا عوض کردن قالب، حفاظ را باز کرد، این قفل مانع می‌شود که گیره متحرک پلاتین بسته شود. همچنین این ماشین‌ها باید سیستم محافظتی مطابق ماده ۵ همین آیین‌نامه را هم داشته باشند.
• ماده 18: جایی که پیستوله شستشوی قالب و شیلنگ هوا آویزان است، یک میکروسویچ (کلید حساس) الکتریکی بگذارید تا وقتی پیستوله را برمی‌دارید، برق اصلی دستگاه خودکار قطع شود.